![\"\"](\"https:\/\/www.wolterkok.nl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/output_image-1024x588.jpeg\")
<\/figure>\n\n\n\nDe negatieve effecten van social media op de mentale gezondheid worden steeds vaker besproken door onderzoekers en media. Social media hebben zeker op jongeren een grote invloed. Ondanks de bezwaren lijken social media voorlopig nergens heen te gaan. De Volkskrant combineert recent onderzoek met de kritische blik van een psycholoog en expert op het gebied van mediawijsheid om handvatten en frisse perspectieven te bieden voor een gezonde relatie met social media.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Er zijn momenteel veel vragen over (social)mediagebruik: hoe ziet de toekomst van social media eruit? Moeten we, in plaats van enkel te benoemen wat de negatieve effecten zijn, ons niet bezighouden met hoe we jongeren kunnen helpen te navigeren door de digitale wildernis? Wie zijn verantwoordelijk voor gezond (social)mediagebruik?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Je geeft je dochter een cadeau voor haar verjaardag: een smartphone. Ze vraagt er al zo lang om en de andere kinderen uit de klas hebben er ook al eentje. Zou je dat cadeau ook geven als je weet dat het haar kansen op stress, concentratieproblemen, een depressie of een angst- en\/of eetstoornis zou vergroten?<\/p>\n\n\n\n Waarschijnlijk niet. Toch geven ouders volgens de Consumentenbond<\/a> hun kinderen vanaf een jaar of negen een smartphone. Volgens hen hebben vrijwel alle kinderen een smartphone als ze naar de middelbare school gaan.<\/p>\n\n\n\n \u2018The Spectator<\/em> noemt social media schadelijker voor jongeren dan roken\u2019<\/strong><\/p><\/blockquote><\/figure>\n\n\n\n De effecten<\/strong><\/p>\n\n\n\n Dat de mentale gezondheid van jongeren sinds het digitale tijdperk achteruitgaat, is een feit. Sapien Labs bracht vorig jaar een rapport<\/a> uit waaruit blijkt dat hoe jonger je toegang krijgt tot social media, hoe slechter je mentale gezondheid is op latere leeftijd. Dat komt doordat jongeren zich op social media vergelijken met anderen en constant worden blootgesteld aan communicatie, informatie en afleiding. Jongeren zijn hier, aangezien ze nog fors in ontwikkeling zijn, gevoeliger voor dan volwassenen.<\/p>\n\n\n\n Social media hebben daarentegen ook veel goede kanten. Gebruikers weten wat er in het leven van dierbaren speelt, kunnen in contact blijven met mensen die ze weinig kunnen zien, hebben een creatieve uitlaatklep, kunnen van een afstand worden geholpen door moeilijke tijden of het dient als een gemeenschap waarin ze zich geaccepteerd voelen.<\/p>\n\n\n\n Toch worden de negatieve kanten momenteel veel onderzocht en besproken. Er blijft alleen onduidelijkheid over wie verantwoordelijk zijn voor het begeleiden van de jongeren door het digitale tijdperk. <\/p>\n\n\n\n Demografische verschillen<\/strong><\/p>\n\n\n\n De negatieve effecten van social media zijn uiteenlopend en niet alle gebruikers ervaren deze effecten op dezelfde manier. Er zijn specifieke demografische verschillen, waarin sommige groepen vatbaarder lijken voor de effecten dan anderen.<\/p>\n\n\n\n Diverse onderzoeken, zoals recentelijk nog een Amerikaans onderzoek<\/a>, tonen aan dat meisjes vaak hogere niveaus van stress en angst ervaren door social media dan jongens. Meisjes voelen zich vaak meer betrokken bij de verschillende platforms en zijn gevoeliger voor sociale vergelijkingen en cyberpesten. Bijna alle negatieve effecten zijn prominenter bij meisjes.<\/p>\n\n\n\n Iemands opleidingsniveau, of socio-economische status in het algemeen, kan ook een rol spelen. Dit komt omdat theoretisch opgeleide mensen kritischer leren denken dan praktisch opgeleide mensen, maar platforms be\u00efnvloeden mensen nu zodanig onbewust en vanaf een jonge leeftijd dat dit nog weinig uit lijkt te maken. <\/p>\n\n\n\n Ongelukkige jongeren<\/strong><\/p>\n\n\n\n Platforms als Hyves en Facebook werden opgericht in 2004 om sociale interactie en entertainment te bieden aan gebruikers. De eerste zorgen over de impact van deze platforms op de mentale gezondheid lieten niet lang op zich wachten. Psychologen en sociale wetenschappers merkten op dat, ondanks de voordelen die de platforms boden, er onvoorziene negatieve effecten opdoken bij gebruikers, zoals jaloezie en sociale isolatie.<\/p>\n\n\n\n De University of Michigan<\/em> deed in 2013 een van de eerste grootschalige studies<\/a> die een direct verband legde tussen frequent Facebook-gebruik en een lagere levensvoldoening. De media-aandacht versterkte de noodzaak voor verder onderzoek naar het verband tussen social media en mentale gezondheid.<\/p>\n\n\n\n Halverwege de jaren 2010 werd duidelijk dat de opkomst van nieuwe platforms als Instagram en Snapchat nieuwe uitdagingen met zich meebracht, zoals de druk van het constant delen van \u2018perfecte\u2019 momenten. Tegen 2018 waren er veel nieuwe studies die een verband legden tussen intensief gebruik van deze nieuwe platforms en verhoogde niveaus van mentale gezondheidsproblemen, vooral onder jongeren.<\/p>\n\n\n\n In Nederland doen Mediahuis, Wayne Parker Kent en MediaTest jaarlijks het Grote Jongerenonderzoek<\/a>. 62% van hun respondenten (15-35 jaar) geven aan verslaafd te zijn aan social media. Bij de jongste groep (15-21 jaar) ligt dit aantal nog hoger.<\/p>\n\n\n\n Uit het onderzoek blijkt ook dat 30% aangeeft zich onzeker, verdrietig of depressief te voelen na het gebruiken van social media. Jongeren beoordelen hun gezondheid dit jaar met een 6,9. Dit cijfer daalt jaarlijks erg hard. In 2020 was het nog een 7,6.<\/p>\n\n\n\n Actie nodig<\/strong><\/p>\n\n\n\n Social media ontwikkelen zich in rap tempo. De toekomst van mediagebruik voorspellen is daarom lastig. Toen de eerste platforms werden ge\u00efntroduceerd in 2004 werden ze gezien als interessante, nieuwe communicatiemiddelen. Anno 2024 staan social media in de rechtbank. De publieke opinie verandert, maar we kunnen al niet meer ontsnappen aan social media in ons leven. De ontwikkelingen en de effecten daarvan gaan sneller dan de publieke opinie. Het is dus tijd voor actie, maar wie gaat die actie ondernemen?<\/p>\n\n\n\n Newcom voert Nederlands grootste Nationale Social Media onderzoek<\/a> uit. Daaruit blijkt dat in 2023 de gemiddelde tijd dat we per dag op social media zitten met 10 minuten is gegroeid. Dit aantal groeit elk jaar meer. <\/p>\n\n\n\n